Εξουσία και καταστάσεις κοινής πραγματικότητας
Αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως πραγματικότητα, πέρα από τον απτά υλικό κόσμο, είναι σε μεγάλο βαθμό μια προ-συμφωνημένη άτυπη συνθήκη κοινής αντίληψης όσων συμβαίνουν γύρω μας. Η προ-συμφωνημένη αυτή συνθήκη, χωρίς να έχει υπάρξει ποτέ «στα χαρτιά», καθορίζει το τι είναι «σωστό» και τι «λάθος», τι είναι «δίκαιο» και τι «άδικο», τι είναι «ηθικό» και τι «ανήθικο». Μια καλή ματιά στις χιλιετίες των πολιτισμών, φανερώνει μια τεράστια ποικιλομορφία των καταστάσεων κοινής πραγματικότητας. Το ουσιώδες όμως σε αυτήν την άτυπη συνθήκη είναι ότι ανέκαθεν καθοριζόταν από την εκάστοτε εξουσία κι εφαρμοζόταν ως «ιερός κανόνας», ως «απόλυτη αλήθεια» στην καθημερινότητα των εξουσιαζόμενων. Η πολιτική, ως τέχνη της εξαπάτησης, δημιουργούσε και δημιουργεί εκείνες τις συνθήκες, ώστε οι υπήκοοι να συμμορφώνονται τάχιστα με τις όποιες αλλαγές. Οι αλλαγές αυτές στην αντίληψη της πραγματικότητας, αυτονόητα προωθούσαν την περαιτέρω υποδούλωση των εξουσιαζόμενων. Οι στιγμές και οι μικρές περίοδοι όπου οι καταστάσεις κοινής πραγματικότητας προέκυψαν μέσα από ελεύθερη ανθρώπινη ζύμωση, εξεγερτικά γεγονότα ή συλλογική πνευματική αφύπνιση, αποτελούν την ελάχιστη εξαίρεση στον κανόνα. Ο κόσμος που ζούμε σήμερα είναι η καλύτερη απόδειξη γι’ αυτό.
Η λεγόμενη κοινή πραγματικότητα είναι ένα αρμολογημένο σύνολο επιμέρους καταστάσεων, που συναρθρώνονται με τέτοιον τρόπο ώστε ν’ αλληλοστηρίζονται, εξαρτώντας η μία την εύρυθμη λειτουργία της στην αντίστοιχη της άλλης. Σαν μια άυλη μεγα-μηχανή, τα γρανάζια-καταστάσεις κινητοποιούνται σε άρρηκτο σύνολο, δημιουργώντας με την αδιάκοπη κίνηση τους την συλλογική αντίληψη για τα πάντα. Το καύσιμο της εν λόγω μεγα-μηχανής είναι η συναίνεση των εξουσιαζόμενων. Δίχως αυτήν, η λειτουργία της σταματά και το άυλο προϊόν της διαλύεται σαν πρωινή ομίχλη. Και τις σπάνιες στιγμές που αυτό συμβαίνει, η κοινωνία αναρωτιέται για το πώς είναι δυνατόν να δεχόταν ως «φυσιολογικές», ως «αυτονόητες», καταστάσεις εξευτελιστικές, χυδαίες, εξόφθαλμα αντιανθρώπινες. Η συνειδητοποίηση αυτή είναι το κατεξοχήν συναίσθημα που διατρέχει τον εξεγερμένο άνθρωπο.
Οι αντιλήψεις για το γίγνεσθαι, συνολικά, διαμορφώνονται ακριβώς από αυτές τις καταστάσεις: αν αλλάξουν οι καταστάσεις, το πεδίο εφαρμογής αυτών των αντιλήψεων αχρηστεύεται. Μέσα στις ιστορικές τους συνέχειες κι ασυνέχειες, οι καταστάσεις κοινής πραγματικότητας, κατά κανόνα, μεταβάλλονται μέσα από ισχυρά σοκ. Πριν λίγα χρόνια, ως ένα τέτοιο σοκ, λειτούργησε η βιο-τρομοκρατία Covid-19, ονομαζόμενη από την εξουσία και τους αυλικούς της σαν «παγκόσμια υγειονομική κρίση». Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, βεβαιότητες καταργήθηκαν σαν να μην υπήρξαν ποτέ, φυσικές ελευθερίες περιορίστηκαν στο έπακρο, ενώ αναδύθηκε μια νέα «κανονικότητα», με καινούριους όρους, σαφώς πιο εξουσιαστικούς. Στην δεδομένη περίπτωση, ο φόβος λειτούργησε ως καθοριστικός καταλύτης στην ταχύτητα μεταβολής της κοινής πραγματικότητας. Ο φόβος, ως συλλογικό σοκ, κατάργησε αίφνης το αυτονόητο, ουσιαστικά ποινικοποιώντας το ως το απόλυτο αδιανόητο. Τα επιχειρήματα κι αντεπιχειρήματα ρίχτηκαν στον Καιάδα κι ο διάλογος ποινικοποιήθηκε, με τον μονόλογο της εξουσίας κυρίαρχο. Το κατευθυνόμενο συλλογικό σοκ στόχευε εξαρχής την κατάργηση των μέχρι πρότινος βεβαιοτήτων, ώστε στο «κενό» τους ν’ αναδυθούν οι νέες. Κι αυτές με την σειρά τους, ως αναβαθμισμένα εξουσιαστικά εργαλεία, να επιβάλουν πιο δουλικές αντιλήψεις για το συνολικό γίγνεσθαι.

Μήπως η κίνηση στην δημόσια σφαίρα του (ελεγχόμενα) παράφρονα Τραμπ, να χρησιμοποιείται από τα πραγματικά αφεντικά της τεχνοφεουδαρχίας και της χρηματοπιστωτικής απάτης, σαν ένα αντίστοιχο σοκ για τις μάζες; Μήπως η προβολή ενός «ηγέτη», ενός «πλανητάρχη» παράφρονα, με πενιχρό λεξιλόγιο, παντελώς ανερμάτιστο, ανεύθυνο και γελοίο, να συμβαίνει για να σοκάρει, ώστε, συν τω χρόνω, τα πραγματικά αφεντικά «να βγουν μπροστά»; Σαν να λένε στις μάζες: «Ορίστε τι σας φέρνει η δημοκρατία, τα κοινοβούλια, οι πολιτικοί. Δεν τους χρειάζεστε, είναι επικίνδυνοι. Έτσι κι αλλιώς, εμείς κάνουμε κουμάντο από τα παρασκήνια, γιατί όχι ν’ αναλάβουμε κι επίσημα την παγκόσμια διακυβέρνηση. Γιατί να ρισκάρετε μ’ έναν ακόμη παράφρονα; Εμείς έχουμε την λύση για όλα σας τα προβλήματα. Εμπιστευτείτε μας: δεν θα έχετε τίποτα και θα είστε ευτυχισμένοι». Τείνει ν’ αποδειχθεί, λοιπόν, αν όλο αυτό είναι «τυχαίο» ή αν πίσω του ή παράλληλα είναι οργανωμένες σημαντικότερες κι απεχθέστερες εξουσιαστικές κινήσεις.
Μέσα από τον (τρελό) «λαγό» Τραμπ, η μεταβολή της κοινής πραγματικότητας -σε ό,τι αφορά ένα παγκόσμιο «ηγέτη»- έχει ήδη συμβεί, ακόμη κι αν οι πολλοί είτε αρνούνται να το παραδεχτούν είτε απλώς δεν το έχουν καν σκεφτεί. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ μπορεί πλέον να λογίζεται σαν θεράπων «Ιησούς», πάνοπλος «Ράμπο», ισοπεδωτής πολιτισμών εν μία νυκτί, ονοματοδότης τόπων («Στενά του Τραμπ»), αλλά κι αυτός που αλλάζει άρδην δημόσια θέση και στάση κάθε ώρα. Η σοβαρότητα και η συγκρότηση δεν προάγουν την αβεβαιότητα, όσο η γελοιότητα και η πλήρης έλλειψη έρματος. Και η αβεβαιότητα, όσο συμπυκνώνεται κι αποκτά μεγαλύτερο βάρος, πυροδοτεί όλο κι εντονότερα σοκ στις κοινωνίες.
Η λεγόμενη «ιστορική καμπή» που ζούμε, ως άλλη μια βεβαιότητα, δείχνει τόσο τεχνητή, όσο και οι ίδιες και οι καταστάσεις που την δημιούργησαν. Και οι καταστάσεις αυτές είχαν ανέκαθεν το χρονικό βάθος, για να θεωρηθούν «δεδομένες». Τώρα, που κατά τα φαινόμενα οι μεταβολές θα είναι κολοσσιαίες, οι πραγματικοί τεχνικοί της εξουσίας δεν έχουν τον παραμικρό δισταγμό να τις «θυσιάσουν», για να φέρουν τις επόμενες. Κι αυτές θα παράγουν και θ’ αναπαράγουν την εξουσία σε τέτοιον βαθμό, που οι ανθρωπότητα δεν έχει συναντήσει ποτέ.
Αυτό όμως που τα εξουσιοφρενή ανθρωποειδή ξεχνάνε, είναι πως το λάθος που θα φέρει την κατάρρευση της Βαβέλ τους υπήρχε εξ αρχής στ’ αρχιτεκτονικά τους σχέδια.
σύντροφοι για την Αναρχική απελευθερωτική δράση