Είχαμε γράψει πριν περίπου δύο χρόνια πώς το παράλογο μετατρέπεται σε «λογικό», μέσω της διαρκούς επανάληψης μιας παράλογης πράξης, στην θέση μιας λογικής. Το παράλογο, όχι βέβαια ως ανορθολογικό, μα ως καταλύτης ενδυνάμωσης της εξουσίας, αναβαπτίζεται ως «ηθικό», «αυτονόητο», «κανονικό», «καθημερινότητα». Μέσα από αυτήν την διαδικασία, το βίωμα και η μνήμη σκοτίζονται, η καθαρότητα τους χάνεται, αποσυναρμολογούνται να γίνουν καύσιμο για την λήθη. Με τον τόσο ουσιώδη συμβολικό/μεταφορικό του λόγο, ο Κάφκα περιγράφει τον εξουσιαστικό αυτόν μηχανισμό, μέσα σε λίγες λέξεις.

Οι λέξεις λοιπόν «πρέπει» να χάσουν την σημασία τους, να πάψουν να εκφράζουν τις έννοιες εκείνες για τις οποίες δημιουργήθηκαν, μέσα στους αιώνες. «Πρέπει» να εξαρθρωθεί το νόημα τους, ώστε είτε να μείνουν κενές από αυτό είτε, συνηθέστερα, να φορτιστούν με νέα νοήματα. Τα νέα αυτά νοήματα, με την χρήση τους, θα ενδυναμώνουν την εδραίωση του παράλογου ως μοναδική κι αναντίρρητη αλήθεια. Μια «αλήθεια» που οφείλουν όλοι οι εξουσιαζόμενοι να προσκυνούν. Η μνήμη του πρότερου, αληθινού νοήματος των λέξεων, θα αντιμετωπιστεί αρχικά ως «γραφικότητα». Αν αυτό δεν φέρει αποτέλεσμα, η εξουσία θα τιμωρεί τους «παραβάτες» με διάφορους τρόπους.

Οι λέξεις που λειτουργούν ελεύθερα είναι επικίνδυνες. Η σημασία τους δεν είναι φορμαρισμένη «κατά παραγγελία», αλλά «ζυμωμένη» μέσα από την ανθρώπινη διάδραση κι εμπειρία ακόμη και χιλιετιών. Η ίδια η λεγόμενη κοινή πραγματικότητα, εν μέρει, είναι μια περιγραφή του κόσμου ακριβώς μέσα από τις λέξεις. Αλλάζοντας το νόημα τους, η πραγματικότητα γίνεται κάτι άλλο. Πιο συγκεκριμένα· όταν η εξουσία διαστρέφει κατά παραγγελία το νόημα των λέξεων, η απολυταρχία είναι προ των πυλών.

Η στρέβλωση της πραγματικότητας, μέσω της απονοηματοδότησης των λέξεων, είναι από τα ισχυρότερα όπλα του Κράτους. Χωρίς αυτό, οι δυνάμεις βίαιης καταστολής γίνονται ανεπαρκείς.

Τι σήμαινε «πανεπιστήμιο» πριν είκοσι χρόνια και τι σημαίνει τώρα; Και τι θα σημαίνει σε άλλα είκοσι, αν δεν προκύψει ένα σοβαρό ανάχωμα στις μεθοδεύσεις της εξουσίας; Παρομοίως, τι σήμαινε «πανεπιστημιακό άσυλο» και τι σημαίνει σήμερα; Ποιες εικόνες έρχονταν στον νου τότε και ποιες τώρα; Τι συναισθήματα κινητοποιούσαν τότε και ποια τώρα; Πώς και με την τρόπο διένυσε η εξουσία αυτήν την απόσταση ανάμεσα στο αρχικό, ζωντανό νόημα και στο αποστειρωμένο σημερινό;

Πόσο «κανονικότητα», πόσο «φυσιολογικό» είναι οι ένστολοι δολοφόνοι των ΜΑΤ να ψεκάζουν με ασφυξιογόνα εγκλωβισμένους ανθρώπους σε εσωτερικό χώρο του Πολυτεχνείου στο ΑΠΘ; Μια βαριά εγκληματική πράξη που θα μπορούσε να έχει στοιχίσει ακόμη και ζωές. Αυτό ήταν κάτι αδιανόητο (και είναι), που πλέον -αν είναι δυνατόν- νομίζεται ως «αυτονόητο»! O tempora o mores! Οι φονιάδες των ΜΑΤ να πετούν δακρυγόνα σε κλειστό χώρο, ενώ μέσα βρίσκονται άνθρωποι δίχως αντιασφυξιογόνες μάσκες! Πόσο κτήνος πρέπει να είσαι για να το κάνεις αυτό; Ρητορικό το ερώτημα.

Μια δράκα ένοπλων θρασύδειλων με στολή ικανών μόνο για να βιαιοπραγούν -κι ενίοτε να δολοφονούν- άοπλους, που κρατούν ως «όπλο» μόνο το δίκιο του καταπιεσμένου, του φτωχού, του εξαθλιωμένου. Οι ίδιοι θρασύδειλοι, βέβαια, είναι παντελώς ανίκανοι ν’ αντιμετωπίσουν τις διάφορες μαφίες, γιατί αυτές κι ένοπλες είναι και, πολύ περισσότερο, λειτουργούν σε πλήρη συνεργασία με το επίσημο Κράτος. Πέρα από το κοινό τους αφεντικό βέβαια, η ιδέα και μόνο πως θα έπρεπε ν’ αντιμετωπίσουν καλά οργανωμένους ενόπλους εγκληματίες, θα τους έφερνε ανίκητο τρόμο. Αυτό είναι το «αλφάβητο» του κάθε θρασύδειλου, έτσι κι αλλιώς, από καταβολής κόσμου.

Ας περάσουμε όμως λίγο και στο «δημοσιογραφικό λειτούργημα». Άραγε, πόσο άθλιος μπορείς να είσαι -και να λέγεσαι δημοσιογράφος- όταν αυτήν την εγκληματική, εν δυνάμει δολοφονική ενέργεια, είτε την «περνάς στα ψιλά» είτε την θάβεις εντελώς; Μάλιστα, ανάμεσα τους -ως νεκροθάφτες της αλήθειας –και πολλοί δημοσιογράφοι της Αριστεράς (όχι όλοι)– υποτίθεται ευαισθητοποιημένοι σε αυτά τα ζητήματα. Σχεδόν όλες οι μεγάλες εφημερίδες, αλλά και οι περισσότερες ιστοσελίδες, «απλώς» πήρανε το δελτίο της αστυνομίας και το παρουσίασαν ως είδηση! Ήταν ή όχι αδιανόητο αυτό πριν από μερικά χρόνια; Είναι αυτός ένας σοβαρός δείκτης για το πόσο γοργά και σταθερά βαδίζουμε προς την απολυταρχία; Το όνειρο του Κράτους κι ο εφιάλτης των εξουσιαζόμενων.

Προκαλεί αναταράξεις στομάχου το πως αλληλοσυγχαίρονται οι διάφοροι θεσμικοί εκπρόσωποι με τους κρατικούς μπράβους, το ό,τι επικρατεί ενιαίος λόγος από την πλευρά της εξουσίας, η οποία εκφράζει υποτίθεται τους πάντες. Σαν όλοι να ζητούσαν κάτι τέτοιο και επιτέλους έγινε. Παρουσιάζονται όλα σαν μια ενιαία «πραγματικότητα». Κι αυτό είναι τρομακτικό και εντυπωσιακό. Όταν ο λόγος μοιάζει τόσο «κανονικός», είναι κανονιστικός. Κι αυτό δείχνει το πόσο το ελλαδικό κράτος είναι συνδεμένο με την απολυταρχία που αναδύεται στον λεγόμενο Δυτικό Κόσμο. Ως φερέλπιδες βασάλοι του τραμπισμού, κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους, να ξεχάσουμε όσα ξέραμε. Και πρώτα απ’ όλα την σημασία των λέξεων και των νοημάτων.

Ο ίδιος κανονιστικός λόγος, αυτό το «επιτέλους, έγινε κι αυτό που ζητούσαν όλοι κι εμείς το καταφέραμε» – οι μπάτσοι και οι υπουργοί λένε μπράβο ο ένας στον άλλον και ζητάνε «την κεφαλή» του πρύτανη.[1] Νομίζουν πως έχουν αυτοί αποκλειστικά τον λόγο, αυτοί τα μέσα και αυτοί μόνο μπορούν να εξηγήσουν την κατάσταση. Αυτό το βλέπουμε σε δικτατορικά καθεστώτα. Στις δικτατορίες αυτό είναι που αλλάζει πρώτα: οι κυρίαρχοι έχουν τον λόγο και κανείς άλλος. Αυτοί εκφράζουν τη συλλογική σκέψη, οι άλλοι δεν χρειάζεται να μιλούν κι αν το κάνουν, θα το πληρώσουν.

Την ίδια στιγμή, η εξουσία στρέφει τον προβολέα του ενδιαφέροντος της επικαιρότητας εκεί που αυτή θέλει. Ας ξεχάσουμε τα εγκλήματα σε Χίο, Τρίκαλα και Τέμπη και την συγκάλυψή τους. Ας ξεχάσουμε την διαφθορά του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ας ξεχάσουμε τα κάθε λογής ηλεκτρονικά μέσα περιορισμού των ατομικών ελευθεριών. Ας «παίξουμε» με την ανασφάλεια και τον τρόμο –που αν εξαπατηθείς και τον πιστέψεις, γίνεται αληθινός. Τόσο αληθινός, που σε κάνει να ξεχνάς αυτά που πραγματικά σε τρομάζουν καθημερινά.

Αυτά που κάποτε ήταν αδιανόητα και τώρα αυτονόητα.

 

                                                                                                                                                                                                                             Αλκυόνες

                                                                               Ιθαγενής στην ψηφιακή ζούγκλα

                                                                                                         Θερία Ενήμερα

 

[1] Προφανώς, οι δηλώσεις αυτές ήταν «για τα μάτια του κόσμου». Την πλήρη συνεργασία του πρύτανη με την εξουσία, φανερώνει η αστυνομικού ύφους ανακοίνωση που ακολούθησε από τις πρυτανικές αρχές. Καμία διαφορά στην ουσία με τις αντίστοιχες ανακοινώσεις των ένοπλων κρατικών μπράβων.